و شما را جفت ( زن و مرد ) آفريديم ( تا انس و نشاط و فرزند صالح و بقاى نوع بازيابيد ) ( 8 ) . و خواب را براى شما مايه قوام حيات و استراحت قرار داديم ( 9 ) . و پرده سياه شب را ساتر ( احوال خلق ) گردانيديم ( 10 ) . و روز روشن را براى تحصيل معاش آنان مقرر داشتيم ( 11 ) . و بر فراز آنها هفت آسمان محكم بنا كرديم ( 12 ) . و چراغى ( چون خورشيد ) رخشان بر افروختيم ( 13 ) . و از فشار و تراكم ابرها آب باران فرو ريختيم ( 14 ) . تا بدان آب و دانه و گياه برويانيم ( 15 ) . و باغهاى پر درخت ( و انواع ميوه ها ) پديد آورديم ( 16 ) . بيان آيات اين سوره متضمن خبر از آمدن يوم الفصل و صفات آن و استدلال بر حقيقت آن ، و ترديدناپذيرى آن است ، و از اينجا آغاز مىشود كه مردم از يكديگر از خبر قيامت مىپرسند ، آن گاه در سياق جواب و با لحنى تهديدآميز مىفرمايد : به زودى از آن آگاه خواهند شد ، و سپس براى ثبوت آن به اين دليل استدلال مىكند كه نظام مشهود در عالم با تدبير حكيمانه اى كه در آن است ، بهترين و روشنترين دلالت را دارد بر اينكه بعد از اين نشاه دنياى متغير و فنا پذير ، نشاه ثابت و باقى هست ، و به دنبال اين خانه اى كه در آن عمل هست و جزا نيست ، خانه اى هست كه در آن جزا هست و عمل نيست ، پس در اين ميان روزى هست كه نظام جارى در اين عالم از آن خبر مىدهد . سپس آن روز را با ذكر حوادثش توصيف مىكند كه مردم همگى در آن احضار مىشوند ، و همه يك جا جمع مىگردند ، طاغيان به سوى عذابى دردناك و متقين به سوى نعيمى مقيم منتقل مىشوند ، و در آخر ، كلام را با يك جمله تهديدآميز ختم مىكند . و اين سوره به شهادت سياق آياتش در مكه نازل شده . « عم يتساءلون » كلمه « عم » مخفف « عن ما - از چه » است ، و حرف الف از كلمه « ما » ى استفهاميه حذف شده ، و اين اختصاص به اين مورد ندارد ، هر جا كه حرف جر بر سر « ما » ى استفهاميه در آيد ، الف آن حذف مىشود ، مثلا گفته مىشود : « لم » ، « مم » ، « على م » و